Steeds weer wordt in de pers gesproken over het verhoogde risico’s op trombose en longembolie bij het gebruik van de pil. In principe is het risico op trombose verhoogd bij het gebruik van elke soort anticonceptiepil, een combinatie van kunstmatige hormonen oestrogeen (ethinylestradiol) en een progestageen.

Er zijn drie factoren die daarnaast de kans op trombose verder verhogen:

  1. Roken
  2. Overgewicht
  3. Leeftijd

Het is mogelijk om de eerste twee factoren de beïnvloeden, de laatste factor daar kunnen we helaas niets aan doen. Als je ouder bent dan 35 en je rookt óf je hebt overgewicht dan is het niet raadzaam om door te gaan met de pil. Vooral niet als je een pil gebruikt met bepaalde progestagenen waarbij het risico op trombose het grootst is: die met drospirenon, gestodeen en desogestrel. De combinatiepil waarbij ethinylestradiol samen met levonorgestrel wordt genomen, gaat gepaard met de minste kans op trombose. Ook gebruik van de vaginale ring (Nuvaring) en de anticonceptiepleister (Evra) gaan gepaard met een duidelijk verhoogde kans op trombose.

Er zijn nog meer factoren die we deels zelf kunnen beïnvloeden.

Opnieuw starten met de pil, elke keer opnieuw! 

Je lichaam heeft elke keer weer 6 tot 12 maanden nodig om opnieuw aan de inname van kunstmatige hormonen te wennen. In deze maanden na begin van de pil maakt onze lever extra veel stollingsfactoren aan, daarna komt dat weer wat meer in evenwicht. Daarom is tijdens het eerste jaar dat de pil wordt gebruikt het risico op trombose en embolie het grootst. Al na 4 weken stoppen is het voor het lichaam weer alsof de pil voor het eerst gebruikt wordt. Regelmatig even stoppen om je lichaam te ontlasten is dus wat betreft de kans op trombose geen goed idee. Ook als je de pil niet meer nodig hebt wegens een relatiebreuk en je begint na een paar maanden weer omdat je de ware tegen het lijf bent gelopen is de kans dat je trombose krijgt opnieuw verhoogd.

Homocysteïne

Naarmate deze stof meer aanwezig is in je lichaam is er sprake van een hogere kans op het krijgen van een hart- of vaatziekte. Het niveau van homocysteïne neemt bijvoorbeeld toe met de leeftijd. Homocysteïne is een stof die ontstaat bij de stofwisseling van eiwitten, deze stof kan de vaatwanden beschadigen. De ene mens kan homocysteïne gemakkelijker uitplassen dan de andere, dat is voor een deel genetisch bepaald. Bij gebrek aan B-vitamines en aan zink wordt het ook moeilijker om deze stof kwijt te raken. Het probleem is dat langdurig gebruik van de pil de B-vitamines aan het lichaam onttrekt, net als zink, magnesium en andere mineralen. Bij een onderzoek in 2011 werden 90 gezonde vrouwen die de pil namen vergeleken met 90 dezelfde soort vrouwen die geen hormonale anticonceptie gebruikten. Bij de vrouwen die de pil gebruikten werden duidelijk hogere homocysteïne waarden gevonden. [1] Bij de vrouwen met de niet hormonale anticonceptie werden normale homocysteïne waarden gevonden.

Als je al vele jaren de pil neemt en in je familie zijn meer mensen die last hebben (gehad) van hart- en vaatziekten of herseninfarcten voor hun vijftigste of je hebt zelf hoge bloeddruk of hoge bloeddruk of preeclampsie gehad tijdens een zwangerschap, dan is de kans op zo’n probleem door gebruik van de pil bij jou ook verhoogd. Het is mogelijk om homocysteïne te bepalen. Een verhoogd homocysteïne kan verminderen door gezonde voeding met veel groenten (300 gram per dag en meer) en door het gebruik van een z.g. actieve vitamine B-complex (dit bevat 5-MTHF of folaat in plaats van foliumzuur; methylcobalamine in plaats van cyanocobalamine en pyridoxaal-5-phosphaat ‘P-5-P’ in plaats van pyridoxine).

De pil, operaties en bevallingen.

Als je een operatie nodig is, dan is het belangrijk dat de arts die je opereert er weet van heeft dat je de pil gebruikt. Als het gaat om een grotere operatie waardoor je enige tijd minder goed kunt bewegen, kunt je het beste de pil ruim voor de geplande ingreep stoppen. Liefst zo’n week of vier eerder. Begin na een operatie niet te vroeg opnieuw met de pil, wacht vier tot acht weken. Dit geldt ook als je een gipsbeen of gipsarm hebt en je ledemaat niet goed kunt bewegen. Dat verhoogt namelijk de kans op trombose ook. Begin na een bevalling niet te snel met hormonale anticonceptie. Als er voor jouw geen ander alternatief dan de pil mogelijk is, laat je dan een pil met uitsluitend progestagenen voorschrijven; de kans op trombose is met deze pil veel minder verhoogd. Deze is ook wel bekend als Cerazette of minipil.

De pil en reizen

Als je tijdens het reizen met een vliegtuig of een bus langere tijd niet goed vrij kunt rondlopen denk dan aan het volgende: Drink veel water. Door de droge lucht in een vliegtuig drogen we gemakkelijk uit en wordt het bloed dikker. Hoe dikker het bloed, hoe hoger de kans op trombose. Beweeg regelmatig je benen. Dus geen slaappil nemen en 12 uur later op de plaats van bestemming pas wakker worden. Sta regelmatig even op, minstens een keer per twee uur, loop een stukje, wiebel met je tenen. Draag steunkousen tijdens de reis, vooral als je al last hebt van spataderen en gemakkelijk dikke voeten krijgt.

Bij de volgende symptomen moet je onmiddellijk je huisarts of de huisartsenpost raadplegen[2]:

  • Pijn en zwelling in een been. Zeker als drukken op het been meer pijn doet, het been warm aanvoelt, het been een rare kleur krijgt, bleker, roder of blauwer wordt.
  • Plotselinge kortademigheid, te snelle ademhaling zonder duidelijke aanleiding. Vooral als diep inademen pijn doet. Prikkelhoest zonder duidelijke verklaring. Bloed ophoesten. Deze verschijnselen kunnen optreden bij een longembolie.
  • Pijn op de borst vooral als deze plotseling is opgetreden. Dit kan betekenen dat er sprake is van een (dreigende) hartinfarct. Echter bij vrouwen kunnen de verschijnselen van dit probleem zich heel anders voordien. Soms is er alleen maar sprake van kortademigheid, vermoeidheid, misselijkheid, een vol gevoel in de bovenbuik, duizeligheid, een gevoel niet te kunnen doorademen.
  • Spierslapte van gezichtsspieren, een doof gevoel in het gezicht, in een arm en/of een been. Plotselinge moeite met spreken of met begrijpen van wat anderen zeggen. Plotseling niet meer (goed) kunnen zien met een oog. Plotseling ontstaan van ernstige hoofdpijn of migraine. Al deze verschijnselen kunnen het gevolg zijn van een TIA of een herseninfarct.

Indien je je met deze problemen meldt bij een arts, vermeld dan dat je de pil gebruikt.

Vrij naar Dorothee Struck, Gynaecoloog http://www.frauengesundheit-kiel.de/blog-details/gefahren-kennen-mindert-sie.html


[1] Gröber, U. Arzeimittel und Mikronärstoffe. 3. Auflage. Wissentschaftliche Verlagsgesellschaft, Stuttgart 2014.

[2] Prof. Dr. Thomas Rabe, Universitäts Frauenklinik Heidelberg, aus einer Information für Kollegen in der DGGEF über die verschieden hohe Trombosenrisiken der Verhütungsmittel.

Reageren